Święci trzech Zakonów Franciszkańskich

Bracia Mniejsi Konwentualni
św. Franciszek z Asyżu
św. Antoni z Padwy
bł. Jakub Strzemię
św. Józef z Kupertynu
bł. Rafał Chyliński
św. Maksymilian Maria Kolbe
sługa Boży Wenanty Katarzyniec
sługa Boży Melchior Fordon
bł. Zbigniew i Michał

św. Franciszek z Asyżu (1182-1226)

Urodził się w rodzinie bogatego kupca, Piotra Bernardone, i ochrzczono go imieniem Jan, ale ojciec nazywał go Franciszkiem (Francesco). Żywy, inteligentny, wesoły, szczery i wielkoduszny stał się nie koronowanym królem młodzieży w miasteczku. Wziął udział w wojnie z Perugią, ale dostał się do niewoli i spędził tam rok, co przypłacił chorobą. Wybrał się potem na inną wyprawę do Apulii, ale głos Boży wezwał go do refleksji nad motywacjami. Zawrócił do Asyżu i zaczął żyć modlitwą, pokutą, posługiwaniem chorym. W 1206 roku głos Boży usłyszany w kościele św. Damiana sprawił, że Franciszek podjął życie pustelnicze, naprawiając w okolicy zniszczone świątynie. Ostry konflikt z ojcem doprowadził do sądu przed biskupem. Mając 24 lata Franciszek pod opieką biskupa zaczął samodzielną drogę duchową, starając się rozpoznać powierzony sobie charyzmat. Spędzał wiele czasu na liturgii, naprawiał kościoły i służył trędowatym. Starał się żyć ściśle według Ewangelii. Gdy dołączyli się pierwsi towarzysze, wszyscy (12 braci) wyruszyli w 1209 roku do Rzymu, aby otrzymać zatwierdzenie od papieża dla swego "Braterstwa Pokutników z Asyżu". Po powrocie zamieszkali w Rivotorto, a potem przy kościele Maryi Królowej Aniołów (Porcjunkuli). W 1212 r. dołączyła do braci Klara i zamieszkała w klasztorze wybudowanym przez braci przy kościele św. Damiana (San Damiano). W niedługim czasie powstała wspólnota sióstr zwanych "Ubogimi Paniami" lub damianitkami.

W 1215 r. Franciszek udał się na Sobór Laterański, gdzie zawarł przyjaźń ze św. Dominikiem. W tym czasie zorganizował z grupą świeckich pierwsze wspólnoty zwane "trzecim Zakonem" lub Franciszkańskim Zakonem Świeckich. Bracia na kapitule Zakonu w 1217 r. postanowili wyjść poza teren Włoch, aby głosić pokutę; wyruszyli do Francji, Anglii, Niemiec, Węgier, Maroka i Ziemi Świętej. Franciszek także udał się do Ziemi Świętej i dotarł do sułtana Melek-el-Kamel, z którym rozmawiał na temat wiary chrześcijańskiej. Powrócił jednak do Włoch, gdyż zaczął chorować. W Palestynie zaraził się chorobą oczu i malarią. Rozwój Zakonu braci wymagał nadania silniejszych struktur i dlatego Franciszek poprosił o towarzyszenie Zakonowi tzw. "Kardynała protektora", sam jednak musiał zrzec się przewodzenia braciom ze względu na rozwój choroby. Na kapitule "rogozianej" wybrany został na ministra generalnego brat Eliasz, i został przyjęty tekst Reguły tzw. "niezatwierdzonej". Franciszek zaś jako zwykły brat pielgrzymował po Włoszech głosząc pokutę. W 1223 r. z pomocą braci Franciszek napisał tekst Reguły, który został przedstawiony papieżowi Honoriuszowi III i zatwierdzony przez niego jako Reguła Zakonu Braci Mniejszych. W tym też czasie w Greccio podczas świąt Narodzenia Pańskiego Franciszek zorganizował pierwszą "szopkę Betlejemską", aby pomóc ludziom wyobrazić sobie uniżenie się Chrystusa. W roku 1224 (ok. 14-17 września) Franciszek w towarzystwie brata Leona udał się na górę La Verna (Alwernia), aby spędzić trochę czasu w odosobnieniu. Tam doznał wizji serafina, i otrzymał "stygmaty" na wzór ran Jezusa Ukrzyżowanego. To przeżycie wyraził w napisanej zranioną dłonią modlitwie "Uwielbienie Boga Najwyższego", a także w błogosławieństwie dla brata Leona dreczonego pokusami. Mimo wyczerpania chorobą udał się na kolejne głoszenie pokuty, podczas gdy brat Eliasz szukał pomocy w ulżeniu jego chorobom. Święty przebywał też przez jakiś czas pod opieką Klary przy klasztorze San Damiano. Tam ułożył pieśń "Pochwała stworzeń" ("Pieśń brata Słońce"). Wysłany do Sieny, aby poddać się leczeniu chorych oczu, podyktował swój duchowy testament dla braci, polecał też wszystkim cześć dla Najświętszego Sakramentu. W 1226 roku został przewieziony do Asyżu, ale chciał, aby odesłać go do kościoła Maryi Królowej Aniołów (Porcjunkuli). Tam umarł 3 października 1226 roku. Wtedy wiernym ogłoszono łaskę stygmatów noszonych przez Franciszka, dotychczas otoczonych dyskrecją. Ciało świętego przeniesiono do San Damiano, a potem do Asyżu, gdzie wkrótce, dla uczczenia ciała Świętego, wybudowano bazylikę - "Sacro Convento".

Franciszek został ogłoszony świętym Kościoła w 1228 roku w Asyżu, przez swego przyjaciela, kardynała Hugolina, który tymczasem został wybrany na papieża i przyjął imię Grzegorza IX.

św. Antoni z Padwy (1195-1231)

Św. Antoni z Padwy - a właściwie - Fernando de Bulhan urodził się w Lizbonie (Portugalia) w 1195 roku, w zamożnej szlacheckiej rodzinie. Ok. roku 1209 wstąpił do wspólnoty Kanoników św. Augustyna w pobliżu Lizbony, ale wkrótce przeniósł się do Coimbry, aby w ten sposób uwolnić się od nieustających odwiedzin krewnych. W Coimbrze intensywnie studiował teksty biblijne i teologiczne. Tam też otrzymał święcenia kapłańskie. Świadectwo braci św. Franciszka, których spotkał i którzy wkrótce ponieśli śmierć męczeńską z rąk muzułmanów, wywołało w nim pragnienie przejścia do wspólnoty franciszkańskiej. Uczynił to w 1220 r. i jednocześnie zmienił imię na Antoni. Pragnął udać się do Maroka, aby głosić Chrystusa, ale po dotarciu do Afryki zachorował i musiał wrócić do Europy. Statek miotany sztormem przybił do brzegów Sycylii. Gdy Antoni udał się wraz z braćmi na Kapitułę Zakonu (1221 r.), otrzymał polecenie udania się do wspólnoty na Monte Paolo. Pracował tam jako zwykły brat, dopóki gwardian nie poprosił go o wygłoszenie kazania - wtedy, z posłuszeństwa, Antonii posłużył się swą wiedzą i znajomością teologii ku niezmiernemu zdumieniu braci. Powierzono mu zatem posługę głoszenia kazań i nauczania braci teologii.

Na Kapitule Zakonu w 1224 r. został posłany do Francji, skąd wrócił po 3 latach. Gdy powierzono mu posługę przełożonego w prowincji północnych Włoch, niestrudzenie podróżował głosząc kazania, piętnując lichwę i niesprawiedliwość społeczną oraz dyskutując z licznymi wówczas heretykami. Z tego okresu pochodzą liczne opowieści o cudach dokonujących się pod wpływem nauczania Antoniego. Dlatego nadaje mu się tytuł Antoniego Cudotwórcy.

Intensywna posługa i surowa asceza doprowadziły do wyczerpania sił, nadwątlonych już w Afryce. Antoni umarł w podróży, u bram Padwy, w klasztorze klarysek w Arcella 13 czerwca 1231 r. Ze względu na powszechną opinię o jego świętości, Grzegorz IX kanonizował Antoniego w 1232 roku.

bł. Jakub Strzemię (1340-1409)

Urodził się w rodzinie szlachty małopolskiej w 1340 roku. Jego przydomek wywodzi się z herbu rodowego. Rodzina wkrótce przeniosła się do Włodzimierza na Rusi. Jakub wstąpił do Zakonu braci jako młody chłopiec, a jako dojrzały kapłan podjął posługę gwardiana w klasztorze we Lwowie. W roku 1391 został arcybiskupem halicko-lwowskim. Osobiście angażował się w duszpasterstwo i umacnianie struktur diecezji. Sam żył niezwykle skromnie, w drewnianym domku, a swe dochody przeznaczał na budowę kościołów, klasztorów, a także dla szpitala we Lwowie. Był zaufanym doradcą króla Władysława Jagiełły i św. Jadwigi.

Upowszechniał gorliwie kult Najświętszego Sakramentu, zwłaszcza przez procesje i adoracje. Lubił też bardzo modlić się do Maryi jako Bożej Rodzicielki. Zmarł 20 października 1409 r., prosząc w swym testamencie, aby to, co po nim zostało, rozdać jako jałmużnę.

W roku 1790 został ogłoszony przez Piusa V błogosławionym.

św. Józef z Kupertynu (1603-1663)

Józef Desa urodził się w 1603 r., w miejscowości Copertino, w prostej wiejskiej rodzinie. W dzieciństwie poważnie zachorował, ale został uzdrowiony przez wstawiennictwo Maryi. Już jako chłopiec miał łaskę głębokiej modlitwy. Poprosił o przyjęcie do klasztoru braci mniejszych, ale nauka sprawiała mu duże trudności, uchodził też za niezdarę. Ponownie poprosił o przyjęcie u kapucynów, ale również tam nie zdecydowano się go przyjąć. Ostatecznie zatrzymał się wśród braci konwentualnych jako brat do prostych posług. Powoli dostrzegano jego miłość do Kościoła, rozmodlenie, surową ascezę i pracę nad sobą. Rozpoczął studia teologiczne i w 1628 r. przyjął święcenia kapłańskie.

Jego niezwykle wrażliwe usposobienie powodowało, że często popadał w ekstazę tak intensywną, że unosił się nad ziemię. Istnieje 17 udokumentowanych relacji o zaistnieniu tego charyzmatu zwanego lewitacją. Sprawą "latającego zakonnika" zajęło się Święte Oficjum, ale papież Urban VIII będąc świadkiem mimowolnej ekstazy Świętego, potwierdził ten szczególny dar jako Boży. Niemniej przez wzgląd na ciekawość ludzką, wkrótce zabroniono Józefowi publicznego sprawowania Mszy św., modlitw wspólnotowych i przebywania z braćmi. Tułał się po różnych klasztorach, aby pozostawać nieznany.

Osiadł w Osimo, gdzie zmarł 17 września 1663 r. Kanonizowany został przez Klemensa XIII w roku 1767.

bł. Rafał Chyliński (1694-1741)

Przy urodzeniu (1694 r.) nadano mu imię Melchior. Pochodził ze szlachty wielkopolskiej. Uczył się w kolegium jezuickim, potem wstąpił do wojska i uzyskał stopień oficera. Opuścił jednak to środowisko i w wieku 21 lat wstąpił do wspólnoty braci konwentualnych i przyjął imię Rafał. Po otrzymaniu w 1717 r. święceń kapłańskich posługiwał w różnych klasztorach Polski. Słynął z ascetycznego trybu życia, ponieważ w ten sposób pokutował za grzechy tych, których spowiadał. Był cenionym kaznodzieją i spowiednikiem. Bardzo też starał się pomagać biednym i opuszczonym. Niejeden raz osobiście posługiwał chorym podczas epidemii. Gdy przebywał w klasztorze w Łagiewnikach (koło Łodzi) zaraził się sam i wkrótce zmarł 2 grudnia 1741 r.

Jan Paweł II ogłosił go w 1991 roku błogosławionym.

św. Maksymilian Maria Kolbe (1894-1941)

Maksymilian urodził się w Zduńskiej Woli w roku 1894 i otrzymał na chrzcie imię Rajmund. Po kilku latach rodzina Kolbe przeniosła się w poszukiwaniu pracy do Pabianic. Rajmund razem ze swoim starszym bratem wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych przebywając w klasztorach we Lwowie, Krakowie, Grodnie. Po przyjęciu święceń został posłany do Rzymu na dalsze studia. Tam razem z braćmi utworzył w 1917 r. pierwszą wspólnotę ruchu maryjnego pod nazwą "Rycerstwo Niepokalanej". Gdy wrócił do Polski, zajął się propagowaniem tego ruchu za pomocą prasy, a także poprzez utworzenie szczególnego klasztoru - "Niepokalanowa". Ze względu na apel ministra generalnego zakonu, Maksymilian zgłosił się do pracy misyjnej w Japonii i również tam zajmował się duszpasterstwem poprzez prasę. Przed wybuchem II Wojny Światowej powrócił do Niepokalanowa, skąd w roku 1941 został wywieziony przez faszystów i osadzony w Oświęcimiu. Poruszony miłością oddał dobrowolnie swoje życie za ojca rodziny i zginął w bunkrze głodowym 15 sierpnia 1941 r. Ogłoszony błogosławionym jako wyznawca, został kanonizowany w 1982 roku jako męczennik.

sługa Boży Wenanty Katarzyniec (1889-1921)

Urodził się w Obydowie koło Lwowa, w ubogiej rodzinie, i nosił imię Józef. Od dzieciństwa odznaczał się zamiłowaniem do modlitwy i skupienia. Był cichy, skromny i zamknięty w sobie. Według woli rodziców przygotowywał się do pracy nauczyciela, jednak środki na utrzymanie i naukę musiał zapewniać sobie sam. Mimo sprzeciwu rodziców trwał w postanowieniu podjęcia kapłaństwa. W 1907 r. zgłosił się do klasztoru braci konwentualnych, ale przyjęto go dopiero w rok później. Swoje powołanie musiał ochronić przed gwałtownymi pokusami i ciemnością duchową. Wytrwał dzięki wierności modlitwie, sakramentom pokuty i Eucharystii, starannej i uważnej lekturze świętych autorów. Ta próba umocniła w nim równowagę duchową, prostotę, serdeczność, zamiłowanie do adoracji Najświętszego Sakramentu, cześć dla Maryi Dziewicy. W 1914 r. przyjął święcenia kapłańskie. Skierowany do Czyżek posługiwał także żołnierzom I Wojny. W tym samym roku wybrano go na mistrza nowicjuszy we Lwowie, gdzie pracę formacyjną połączył z intensywną posługą duszpasterską i osobistą ascezą. Czas wojny, braki żywności i opału, sprawiły, że jego zdrowie podupadło: od 1917 r. pojawiły się początki gruźlicy. W 1919 roku został przyjacielem młodszego od siebie o kilka lat Maksymiliana Marii, którego gorąco popierał w rozwijaniu dzieła "Rycerstwa Niepokalanej". Mimo prób leczenia zmarł w Kalwarii Pacławskiej 31 marca 1921 r. Św. Maksymilian pisał o nim: "Nie silił się na rzeczy nadzwyczajne, ale zwyczajne czynił nadzwyczajnie". W roku 1949 rozpoczęto proces informacyjny.

sługa Boży Melchior Fordon (1862-1927)

Józef - takie imię nosił od momentu chrztu - urodził się w Grodnie w 1862 r. W wieku 25 lat przyjął w Kownie święcenia kapłańskie (1887 r.) i pracował jako ksiądz diecezjalny. Był to trudny czas, gdy rząd rosyjski stosował represje wobec katolików, nakłaniając ich do przechodzenia na prawosławie. Był bardzo łagodny, cierpliwy, ale i stanowczy. Gdy raz na probostwo zakradł się złodziej, ks. Józef prosił go "Bracie, proszę, pokaż się, nic ci się nie stanie!" Dał mu też trochę pieniędzy i odesłał z prośbą, aby teraz żył już uczciwie. W 1912 roku złożył śluby w Zakonie Braci Mniejszych Konwentualnych, przyjął imię Melchior i przebywał w klasztorze w Grodnie. W czasie I Wojny zdarzyło się, że miała się odbyć egzekucja pod murem klasztoru, wtedy natychmiast brat Melchior zaczął się wstawiać u dowódcy za ofiarami, na klęczkach ofiarując swe życie za nich. Egzekucję odwołano.

W 1921 spotkał się w Grodnie z Maksymilianem, któremu posługiwał jako ojciec duchowy i spowiednik. Zachorował na gruźlicę, co kazało mu zrezygnować z posług kapłańskich dla wiernych. 30 grudnia odprawił ostatnią Eucharystię, podczas której doznał ekstazy.

Zmarł 27 lutego 1927 r. w opinii świętości.

bł. Zbigniew Strzałkowski (1958-1991) i Michał Tomaszek (1960-1991)

Zbigniew (niższy na zdjęciu) przyszedł na świat w wiosce Zawada koło Tarnowa w ubogiej rodzinie. Często pomagał w gospodarstwie swemu wujowi, z którym rozeznawał swoje powołanie. W 1979 r. wstąpił do Zakonu. Razem z kilkoma innymi braćmi założył w 1981 r. Ruch Ekologiczny św. Franciszka z Asyżu (REFA). Przy składaniu ślubów wieczystych wyraził gotowość udania się na misje. W 1986 r. przyjął święcenia kapłańskie. Posługiwał w Legnicy i Wrocławiu, a od 1988 roku w Pariacoto (Peru). Opiekował się często chorymi jako pielęgniarz.
9 sierpnia 1991 roku zginął z rąk terrorystów "Świetlistego Szlaku" w Pariacoto. Uznany przez ludzi i Episkopat peruwiański za męczennika i patrona chorych.

Michał urodził się w Łękawicy, w skromnej, rolniczej rodzinie, razem z bratem bliźniakiem. Choroba i śmierć ojca była bolesnym doświadczeniem dla całej rodziny. Pociechy i umocnienia szukano w modlitwie. W 1980 roku Michał wstąpił do Zakonu i wyraził gotowość posługi misyjnej. Złożył śluby wieczyste, a w 1987 roku przyjął święcenia kapłańskie. Pracował w Pieńsku, ale szybko wyraził chęć wyjazdu na misję organizowaną w Pariacoto (Peru). Zajmował się tam promocją rodziny i opieką duchową nad dziećmi.
Zginął z rąk terrorystów "Świetlistego Szlaku" 9 sierpnia 1991 roku w Pariacoto. Uznany przez ludność i Episkopat peruwiański za męczennika i opiekuna dzieci.

Akta procesu informacyjnego braci męczenników przekazano Kongregacji.
5 grudnia 2015 ogłoszeni błogosławionymi męczennikami. Ich wstawiennictwa uprasza się w obronie przed terrorystami. O relikwie można prosić w klasztorze Braci Franciszkanów Konwentualnych w Krakowie.

Siostry Klaryski
św. Klara z Asyżu
św. Agnieszka Czeska
bł. Salomea
św. Kinga
św. Koleta
bł. Jolanta
św. Kamila Baptysta Varano
bł. Maria Crocifissa Satellico
służebnica Boża Maria Józefina Benvenuti

św. Klara z Asyżu (1193-1253)

Córka rycerza Favarone di Offreduccio z Asyżu, urodzona w 1193 r. Religijnie wychowana przez matkę, w gronie dwóch swoich młodszych sióstr i przyjaciółek, w 1206 roku przeżywała z całym miasteczkiem nawrócenie Jana Bernardone zwanego Franciszkiem. Wkrótce do wspólnoty asyskich pokutników dołączył jej kuzyn Rufin, który pomagał jej lepiej poznać ten nowy styl życia dla Boga. W 1212 roku chociaż świadoma była sprzeciwu rodziny, za wiedzą biskupa, uciekła z domu w noc Niedzieli Palmowej i przyjęła habit z rąk Franciszka. Zamieszkała najpierw w klasztorze benedyktynek, ale po kilku miesiącach przeniosła się do klasztoru wybudowanego przez braci przy kościele św. Damiana (San Damiano). Tam w krótkim czasie dołączyły się jej towarzyszki, obydwie siostry i matka.

Od 1215 r. przyjęła posługę przełożonej wspólnoty. Jej siła duchowa i modlitwa wpływała na formujący się Zakon braci, na całą okoliczną ludność, także na samego papieża, który ją znał osobiście. Wielu przychodziło prosić ją o modlitewne wstawiennictwo. Wkrótce wspólnota liczyła 50 sióstr, które zapraszano do innych klasztorów chętnych przejąć zwyczaje "Ubogich Pań z San Damiano". Takich klasztoów było po kilku latach ok. 17. Siostry żyły w atmosferze modlitwy i rozważań, w klauzurze klasztoru, utrzymując się z tkania i szycia rzeczy potrzebnych dla wyposażenia ubogich kościołów. Często jednak nie wystarczało środków na ich skromne życie, wtedy z ufnością w miłosierdzie Boże i ludzkie, prosiły o wsparcie jałmużną.

Od 1224 r. Klara wyraźnie zaczęła tracić zdrowie, ale starała się uczestniczyć w życiu wspólnym. Miała niezwykłą okazję usługiwać Franciszkowi, który po leczeniu w Sienie, zatrzymał się w San Damiano. Wkrótce, w 1226 r. pożegnała go, gdy mieszkańcy przenosili zmarłego Franciszka z Porcjunkuli do Asyżu i zatrzymali się przed klasztorem Klary. Towarzysze Franciszka zawsze pozostawali z nią w głębokiej przyjaźni. Gdy w 1240 r. Asyż został oblężony, żołnierze - Saraceni na służbie cesarza, próbowali wedrzeć się do klasztoru. Klara kazała się wtedy poprowadzić na dziedziniec i przynieść kustodię z Najświętszym Sakramentem. Jej modlitwa sprawiła, że klasztor został ocalony. Podobnie modliła się w obronie miasta. W ostatnie dla niej święta Narodzenia Pańskiego otrzymała wizję uroczystości, które odbywały się kościele braci w Porcjunkuli.

Długo trwały rozmowy z papieżem Grzegorzem IX, a potem z Innocentym IV, na temat zatwierdzenia reguły zakonnej. Klara z pokorą szukała u nich zrozumienia dla specyfiki charyzmatu, jaki otrzymała. Jej wola trwania na obranej drodze doprowadziła do wydania szczególnego dokumentu: "Przywileju ubóstwa". Kilka pism, także korespondencja ze św. Agnieszką Czeską, pozostaje świadectwem jej głębokiej, duchowej inspiracji dawanego świadectwa. Ostatecznie reguła klasztoru San Damiano, którą Klara napisała jako pierwsza kobieta w Kościele, została zatwierdzona.

Klara otrzymała to zatwierdzenie na łożu śmierci i odeszła do Pana 10 sierpnia 1253 r. W dwa lata potem, w 1255 r., ogłosił ją świętą Kościoła papież Aleksander IV, a dziesięć lat po jej śmierci papież Urban IV zgromadził klasztory żyjące charyzmatem San Damiano w jeden Zakon, którego Klara została patronką.

Klara, dzięki cudowi oglądania "pasterki" w Porcjunkuli, została przez Piusa XII wybrana też na patronkę telewizji (1958 r.).

Bulla kanonizacyjna o św. Klary

św. Agnieszka Czeska (1205-1282)

Córka króla czeskiego,Przemysła Otokara I, przyszła na świat w 1205 r. Została przyrzeczona na małżonkę synowi Henryka Brodatego i św. Jadwigi, dlatego wychowała się w klasztorze cysterek w Trzebnicy. Chłopiec jednak zmarł. Gdy ojcu Agnieszki zaproponowano jej małżeństwo z synem cesarza Fryderyka II, wysłał on dziewczynkę na dwór niemiecki. Do ślubu jednak nie doszło. Wkrótce sam cesarz poprosił o jej rękę. Agnieszka jednak odmówiła, co stało się głośne na całą ówczesną Europę. Dziewczyna poświęciła się dziełom charytatywnym otzrymując duchowe wsparcie od przybyłych na te tereny franciszkanów. Założyła szpital w Pradze i ustanowiła wspólnotę "Krzyżowców" dla opieki nad nim.

W 1234 r. złożyła śluby zakonne przyjmując styl życia pielęgnowany w San Damiano. Pisała do św. Klary i papieża Grzegorza IX, aby poprzez ich rady jak najbardziej upodobnić swe życie do duchowości wspólnot z Asyżu. Była pokorną i przykładną siostrą dla swych towarzyszek. Zmarła w 1282 r. w opinii świętości, choć pamięć o niej przytłumił husytyzm. Kanonizowana przez papieża Jana Pawła II w 1989 r.

bł. Salomea (1212-1268)

Była piastowską księżniczką, córką Leszka Białego i Grzymisławy, księżniczki ruskiej, oraz starszą siostrą Bolesława Wstydliwego. Pobożnie wychowana, wcześnie weszła na scenę życia politycznego, a to za sprawą układu między Leszkiem i Andrzejem II, królem węgierskim. Została obiecana jako małżonka synowi Andrzeja, Kolomanowi, i miała objąć panowanie nad księstwem halickim. Początkowo układ został jednak zerwany i Andrzej koronował tylko swego syna. Ostatecznie Salomea została odesłana w 1218 r. na dwór węgierski, a potem 12-letni Koloman i 8-letnia Salomea objęli tron w Haliczu. Po dwóch latach zostali uwięzieni w Toczersku, ale po rokowaniach z książętami ruskimi zostali odesłani na Węgry.

Koloman, a z nim Salomea, otrzymał władzę nad terenami dzisiejszej Dalmacji, Chorwacji i Słowenii. W obliczu szerzących się sekt młodzi starali się o krzewienie kultu katolickiego, za co papież Grzegorz IX udzielił im specjalnej opieki i przywilejów papieskich. Poznali też wówczas tworzący się Zakon franciszkański i stali się jego tercjarzami. Młodzi zobowiązali się od początku do życia w dziewictwie, co potwierdzili ślubem czystości. Na ich dworze wychowywała się mała Kinga, przyszła małżonka Bolesława Wstydliwego i przyszła święta.

W 1241 r. po walce z Tatarami, na skutek odniesionych ran, zginął Koloman. Salomea jako 30-letnia wdowa wróciła na dwór swego brata, Bolesława. Tam jednak postarała się z pomocą braci franciszkanów o utworzenie klasztoru klarysek, do którego w 1245 r. sama wstąpiła. Pierwsze siostry pochodziły z klasztoru praskiego, wysłane przez św. Agnieszkę Czeską. Salomea żyła jako klaryska 23 lata i dała świadectwo intensywnej, choć cichej pokuty oraz głębokiego nabożeństwa do Maryi Dziewicy. Do dziś siostry przechowują jej włosienicę, różaniec i ikonę Maryi Hodegetrii, ofiarowaną Salomei jeszcze na Węgrzech przez matkę Kingi, Marię Laskaris, córkę cesarza z Konstantynopola.

Gdy Bolesław objął tron krakowski, klasztor zdecydowano przenieść w okolice miejscowości Skała. Zatwierdził tą zmianę papież Aleksander IV w 1260 r. Klasztor z kościołem dedykowanym św. Marii Magdalenie był miejscem pielgrzymek ze względu na przywilej zyskania przez pielgrzymów odpustu zupełnego. Ta wspólnota stała się klasztorem macierzystym dla klarysek w Polsce. Salomea spędziła tam ostatnie lata życia, nie przyjęła jednak funkcji ksieni (przełożonej). Latem 1268 r. czując już utratę sił pozostawiła testament i przewidziała swą śmierć, która nastąpiła 10 listopada 1268 roku. Zmarła w opinii świętości. Pochówek odbył się w Krakowie i ciało Salomei umieszczono w kościele franciszkanów, duchowych opiekunów rodziny książęcej. Do jej grobu przychodziły liczne pielgrzymki i pojedyncze osoby, aby prosić o wstawiennictwo u Boga.

Papież Klemens X zatwierdził jej kult w 1672 r.

Więcej o bł. Salomei

św. Kinga (1234-1292)

Kinga była z pochodzenia Węgierką, a jej imię brzmiało Kunegunda. Była córką Beli IV i Marii, córki cesarza z Konstantynopola. Jej siostrami były bł. Jolanta, św. Małgorzata Węgierska, Anna i Konstancja, a ciotką św. Elżbieta Węgierska i bł. Salomea. W 1239 r. została wysłana na dwór książęcy Piastów w Korczynie, aby zostać małżonką Bolesława Wstydliwego. Towarzyszyła mu w zabiegach o tron krakowski, wspierała też rozwój gospodarczy księstwa m.in. przez sprowadzenie do Polski górników węgierskich do Bochni i Wieliczki. Przyczyniła się do ogłoszenia w 1253 r. Stanisława, biskupa krakowskiego, świętym i męczennikiem (kanonizacji dokonano w Asyżu).

Wychowana do głębokiej pobożności, według ówczesnej idei ascetycznej, przekonała swego męża do zachowania dziewictwa w małżeństwie i wstąpiła na drogę duchowości franciszkańskiej. Wraz z mężem promowali obecność i apostolat franciszkański na ziemiach polskich, dzięki temu ponad 20 księżniczek piastowskich to klaryski. Po śmierci Bolesława w 1279 r. Kinga rozpoczęła fundację klasztoru klarysek w Starym Sączu, prosząc o przybycie sióstr ze Skały, a gdy rozporządziła swym majątkiem, złożyła zakonne śluby. Dbała o polską kulturę we wspólnocie: polskie pieśni, modlitwy i kazania. Zmarła 24 lipca 1292 roku. Jej grób stał się miejscem pielgrzymek i modlitw o wstawiennictwo u Boga. Beatyfikowana w 1690 r., ogłoszona świętą przez papieża Jana Pawła II w roku 1999.

św. Koleta (1381-1447)

W kręgu rodzinnym
Koleta jest jedynym, długo wyczekiwanym dzieckiem Małgorzaty i Roberta, cieśli zatrudnionego przy rozległym opactwie benedyktynów w Corbie. Rodzice Kolety są przekonani, że ich wieloletnie modlitwy o dar potomstwa zostały wysłuchane dzięki pośrednictwu św. Mikołaja. Małgorzata w momencie urodzin dziecka, w dniu 13 stycznia 1381 roku, ukończyła już sześćdziesiąt lat życia. Jest kobietą o duszy głęboko chrześcijańskiej. Jej duchowość charakteryzuje się szczerą i konsekwentną miłością do Jezusa w Eucharystii i na Krzyżu. Małgorzata niemal każdego dnia praktykuje liczne akty pokutne, a cierpienia uważa za cenny skarb i możliwość upodobnienia się do swego Pana. Tato, Robert Boylet, również posiada tę typową dla człowieka średniowiecza religijność, musi jednak toczyć walkę ze swym zbyt porywczym i gwałtownym temperamentem. W ostatnich latach życia zdobędzie głęboki pokój wewnętrzny, który przemieni go w uosobienie spokoju i dobroci. Przykład pracy wewnętrznej ojca stanie się dla Kolety wzorem do zachowania pokoju i ciszy serca nawet w bardzo trudnych sytuacjach i chwilach życia po ludzku beznadziejnych. Pośród takich rodziców Koleta staje się dzieckiem do głębi oddanym Bogu. Już w pierwszej młodości otrzymuje szczególne łaski: poznaje tajemnicę miłości Boga objawioną w Chrystusie, w trosce o zbawienie grzeszników podejmuje liczne umartwienia oraz pomaga duszom cierpiącym w czyśćcu, żywiąc do nich głębokie nabożeństwo.

Próby i porażki
Po śmierci rodziców (1399) Koleta zostaje powierzona opiece opata benedyktynów, Raoula de Roye. Ten, jako wierny i gorliwy syn świętego z Subiaco, chce, aby podopieczna wkroczyła w te same ślady i stała się w przyszłości benedyktyńską mniszką. Ze swej strony Koleta, znająca dobrze los i trud życia ubogich, jako że posługiwała im wielokrotnie będąc w rodzinnym domu, czuje intensywne pragnienie wejścia na drogę ubóstwa Chrystusa. Pociąga ją ideał życia świętego Franciszka i dostrzega duży kontrast między głosem serca a dążeniami i radami swego opiekuna. Krótki czas przebywa wśród beginek, potem jednak próbuje żyć jako benedyktynka. W 1402 roku zamyka się w rekluzji – niewielkiej przybudówce kościoła, na którą składają się połączone ze sobą trzy malutkie pokoiki. Pierwszy, od strony ulicy posłuży jako rozmównica. Wmontowano tu w ścianie niewielką kratę, aby móc rozmawiać z odwiedzającymi. Drugie pomieszczenie, nie wyposażone, mieści wiązkę słomy zastępującą łóżko i parę narzędzi codziennego użytku. Trzeci pokoik, najbardziej ukryty i jednocześnie najważniejszy, stanowi malutkie oratorium. Okienko łączące je z kościołem pozwala Kolecie uczestniczyć w nabożeństwach i adorować Najświętszy Sakrament. Tu w 1406 roku otrzymuje wizję świętego Franciszka, który prosi o dzieło odnowy swego Zakonu. Posłuszna Koleta decyduje się na opuszczenie rekluzji. Klęka przed drzwiami i modli się: Panie, oddaję Ci siebie, w zdrowiu i w chorobie, w życiu i w śmierci. Ze wszystkim, co jest we mnie i wszystkim co czynię lub co cierpię, będę myślała jedynie o Twojej chwale, o zbawieniu dusz i o odnowie, do jakiej mnie wzywasz. Z miłości ku Tobie niczego Ci nie odmówię.

Właściwa misja
Po wyjściu z rekluzji dwudziestopięcioletnia Koleta rozpoczyna dzieło, które poprowadzi ją do zachowania kontemplacyjnego stylu życia na ulicach Francji. Lata spędzone w malutkim eremie zaszczepiły w niej pragnienie nieustannej modlitwy, którą starała się praktykować już wcześniej. Czuje w sobie misję prorocką. Słowa Pana: „Oto cię posyłam” przenikają jej wewnętrzny dialog i każde działanie. Ma odnowić dzieło Chrystusa, Kościół święty, przez powrót do jak najpełniejszego zachowania Ewangelii. Będzie tworzyć fundacje klasztorów „ubogich sióstr”, oddanych całkowicie kontemplacji. Najpierw wyrusza do Nicei i wobec papieża powierza się Bogu wybierając forma vitae (sposób życia) świętej Klary. Tutaj zobowiązuje się zachowywać świętą Ewangelię, poprzez posłuszeństwo, życie bez własności i czystość. I podobnie jak święta Założycielka, i ona przyrzeka posłuszeństwo i szacunek papieżowi oraz jego prawowitym następcom, jak również Kościołowi Rzymskiemu. Tym samym zaświadcza przed Bogiem, że będzie doskonale posłuszna wszystkim następcom świętego Franciszka. Efektem jej niestrudzonych podróży, zabiegów i wielu modlitw będzie fundacja lub reforma siedemnastu żeńskich konwentów oraz siedmiu klasztorów męskich (koletanów).

Znaczące spotkania
W dziele reformy Koleta spotyka się z pomocą duchową i materialną wielu osób. Szczególnie istotnym okazuje się spotkanie z świętym dominikaninem Wincentym Ferreri, z którym 9 czerwca 1417 roku redaguje pismo do ojców zgromadzonych na Soborze w Konstancji z prośbą o położenie kresu schizmie zachodniej. Według zapisów biograficznych, w 1429 roku w Moulins, czterdziestoośmioletnia Koleta miała się spotkać z młodziutką Joanną d’Arc. Obie święte, naznaczone przez Boga niezwykłym posłaniem, mają podczas rozmowy umocnić się nawzajem w działaniu na rzecz pokoju i ładu moralnego wobec panoszącego się wokół okrucieństwa walki o władzę, zbierającej krwawe żniwo podczas wojny stuletniej. Nie wiadomo, czy spotkanie to nastąpiło przed czy po słynnej bitwie rozegranej 8 maja tegoż roku, kiedy Joanna, na czele stosunkowo niewielkiej armii, zdobywa twierdzę Orlean. W roku 1442, kiedy Koleta znajduje się w pierwszym reformowanym konwencie w Besançon, nieoczekiwanie zjawia się wizytator klasztoru, święty Jan Kapistran. Idąc za impulsem duchowym świętego Bernardyna ze Sieny i jego mistrza Alberta z Sarteano, gorliwy i świątobliwy franciszkanin z gałęzi Braci Obserwantów, wówczas wikariusz Zakonu, pragnie jego odnowy i radykalizmu początków. Wraz z podobnymi sobie braćmi zaszczepia reformę Zakonu w pozaalpejskich prowincjach, obejmując zasięgiem odnowy także klasztory klarysek. Początkowo spotkanie, pełne napięcia i niezrozumienia, kończy się wyznaniem świątobliwego zakonnika: Siostro Koleto, proszę cię o przebaczenie (...) Twoja reforma jest dziełem Ducha Świętego i zasługuje na błogosławieństwo świętego brata Franciszka. Trwaj w tym, co rozpoczęłaś.

„Mała służka Najwyższego”
Określenie, pochodzące z biografii brata Piotra de Vaux w pełni oddaje postawę Kolety wobec Boga. Święta z Corbie, poprzez uniżenie i całkowite posłuszeństwo Bogu wyjaśnia, na czym polega franciszkański ideał ubóstwa. Jest to postawa kenozy, „wyniszczenia” na wzór Chrystusa. Chrystus odnajduje w Kolecie gorliwą uczennicę Krzyża i hojnie dzieli się z nią cierpieniem. W każdy piątek mistyczka z Corbie odczuwa dotkliwy ból serca, dlatego oddala się od ludzi, by w ukryciu rozważać krzywdy, obelgi oraz straszną i haniebną śmierć Zbawiciela. Nic nie jedząc ani pijąc żarliwie kontempluje uniżoną miłość Boga, powraca myślami do każdego szczegółu Męki Pańskiej, do tego stopnia, że ma wrażenie, iż widzi zranione gwoźdźmi i włócznią swoje serce, nogi i bok. Po czym najczęściej zapada w ekstazę tracąc kontakt z otaczającym ją światem. Gorącym pragnieniem serca i ogniem miłości „przemienia się w Boga”. Siostra Petronela wyznaje, że jej duchowa matka Koleta w heroiczny sposób przestrzegała zasad Ewangelii. Pisze: W całej jej postawie nie można było dostrzec żadnej lekkomyślności lub próżności; jej myśli, słowa i czyny powstawały w pełnej czystości sumienia, jedynie z intencją podobania się Bogu (Cahier de Soeur Perrine, 2). Koleta umiera w Gandawie 6 marca 1447 roku. Zostaje kanonizowana przez papieża Piusa VII w 1807 roku.

bł. Jolanta (1244-1298)

Jolanta urodziła się w 1244 roku jako ósme dziecko króla węgierskiego Beli IV i Marii, córki cesarza z Konstantynopola. Jej siostrami były św. Kinga, św. Małgorzata Węgierska, a ciotkami św. Elżbieta Węgierska i bł. Salomea. Została wysłana na dwór polskich Piastów razem z małą Kingą, a potem Bela IV oddał ją w roku 1256 jako małżonkę Bolesławowi Pobożnemu, księciu kaliskiemu. Angażowała się w sprawy męża, dbała o życie religijne księstwa, dzięki ich decyzji franciszkanie osiedlili się na ziemiach Wielkopolski. Na swoim gnieźnieńskim dworze pielęgnowała wysoce religijny styl życia, ożywiany ideałami franciszkańskimi. Zajmowała się osobiście wychowaniem swoich dzieci, a także przyjęła pod opiekę osierocone dzieci Przemysła II, brata Bolesława. Jej córka Jadwiga została żoną Władysława Łokietka późniejszego koronowanego króla Polski, a Elżbieta córka Jadwigi i wnuczka Jolanty została królową Węgierską. Do klarysek wstąpiły jej dwie córki (Anna i Jadwiga - gdy owdowiała) oraz cztery wnuczki, a także córka Przemysła - Eufemia. Po śmierci Bolesława (1279 r.) przekazała panowanie Przemysłowi, a sama udała się na dwór Kingi. Obie owdowiałe siostry udały się do klasztoru sądeckiego, gdzie przybyła potem trzecia - Konstancja, wdowa po Andrzeju, królu Halicza. W 1284 roku Przemysł ufundował klasztor klarysek w Gnieźnie i Jolanta zamieszkała tam z grupą sióstr ze Skały. Zmarła 17 czerwca 1298 r. w opinii świętości.

Papież Leon XII ogłosił Jolantę błogosławioną w 1827 r. Wyburzenie klasztoru i zniszczenie pamiątek po niej utrudniło jednak rozpowszechnienie się kultu.

św. Kamila Baptysta Varano (1458-1524)

Kamila urodziła się w Camerino (Włochy), w szlacheckiej rodzinie i otrzymała staranne wykształcenie. Pod wpływem franciszkańskiego kaznodziei postanowiła podjąć szczególne nabożeństwo do Męki Pańskiej. Z biegiem lat uczyniła z tego dziecięcego postanowienia ślub. W 1481 r. wstąpiła do klarysek w Urbino i przyjęła imię Baptysta. Po trzech latach wybrano ją do grupy sióstr mających założyć nowy klasztor w Camerino, a potem w Fermo. W tym czasie zamordowano jej ojca i trzech braci. Przeszła w swoim powołaniu długą drogę duchową od powierzchowności i lekceważenia życia religijnego do pogodnej, głębokiej radości, której jedynym źródłem była modlitwa. W 1507 roku Baptysta wróciła do Camerino. Modliła się za sprawców i wybaczyła im. Bardzo pielęgnowała skupienie i życie duchowe, otrzymywała czasem wizje nadprzyrodzone. Pozostawiła po sobie wiele pouczeń duchowych. Nie była jednak pozbawiona trudności: oschłość i osamotnienie, pokusy i noce duchowe łączyły się z cierpieniami fizycznymi i chorobami.

Zmarła w Camerino w 1524 roku. Jej kult zatwierdził papież Grzegorz XVI w 1843 roku. W 2010 uznana za świętą.

bł. Maria Crocifissa Satellico (1706- 1745)

Urodziła się w Wenecji w 1706 roku i została ochrzczona jako Elżbieta Maria. W jej wychowaniu brał udział wuj, który jako ksiądz dawał małej siostrzenicy pogłębioną katechezę i żywe świadectwo. Mała zdecydowała kiedyś: "Zostanę zakonnicą, a jak mi się uda, to zostanę świętą".

Rodzice powierzyli ją klaryskom w Montenuovo (dzisiaj Ostra Vetere) na dalsze wychowanie i naukę, i już wtedy Maria uczestniczyła w wielu zajęciach wspólnoty. W 1726 roku złożyła śluby wieczyste jako Maria Crocifissa. Posługiwała we wspólnocie jako kantorka i organistka, okazując siostrom w duchu pokory i służby wszelką możliwą pomoc. W wieku 36 lat została wybrana ksienią (przełożoną). Wykonywała tą posługę z mądrością, roztropnością, zdecydowanie i w miłości. Była obdarzona nadzwyczajnymi łaskami, ale nie chciała okazywać tego, starając się zawsze o postępowanie według zwyczajnych cnót chrześcijańskich: wiary, nadziei, pokory, cierpliwości, opanowania, wytrwałości, radości i pokoju. Cierpiała z powodu częstych pokus i dręczenia diabelskiego, jednak nie odstępowała od drogi zawierzenia Bogu i od powierzania się opiece Najświętszej Dziewicy Maryi.

W 1745 roku, na skutek objawów gruźlicy zrezygnowała z posługi przełożonej, a po kilku miesiącach choroby, tego samego roku zmarła. W diecezji i regionie weneckim rozpowszechniła się opinia o jej świętości.

Została ogłoszona przez papieża Jana Pawła II błogosławioną w 1993 roku.

służebnica Boża Zeinab Alif (Maria Józefina Benvenuti) (1845-1924)

Zeinab Alif, zwana jest też Moretta czyli "czarnulka" ze względu na swe afrykańskie pochodzenie. Urodziła się w 1845 (1846) roku w wiosce Kordofan, w Sudanie. Została jako dziecko porwana na sprzedaż i jako niewolnica trafiła do właścicieli, którzy byli dla niej okrutni. Uwolniona w roku 1856 przez włoskiego księdza (sługa Boży Niccolo Olivieri) w ramach Dzieła dla Wykupu Niewolnic, została przewieziona do Włoch i powierzona klaryskom w Belvedere Ostrense, aby mogła otrzymać chrześcijańskie wychowanie. W tym samym roku przyjmuje chrzest. Jest to dla niej początek zażyłej więzi z Bogiem, która dopełniła się w podjęciu życia zakonnego. Inteligentna, energiczna, wrażliwa wkrótce - dzięki wytrwałej pracy duchowej - stała się pokorna, radosna, usłużna dla wspólnoty. Ze względu na zdolności muzyczne, podjęła naukę gry organowej, a jej wykonania odznaczały się ekspresją i opanowaniem techniki. W 1874 r. rozpoczęła nowicjat u sióstr klarysek i w 1876 złożyła wieczyste śluby.

Na skutek represji politycznych wspólnota musiała opuścić Belvedere i siostry zamieszkały ze wspólnotą klarysek w Serra de' Conti. Tutaj Józefinie powierzono posługę wikarii, mistrzyni nowicjuszek, a potem także ksieni (przełożonej). Pod koniec życia została doświadczona utratą wzroku.

Józefina umarła 24 kwietnia 1924 roku. W 1988 roku biskup diecezji przeprowadził proces informacyjny o heroiczności cnót i akta zostały przekazane Kongregacji.

Franciszkański Zakon Świeckich (Trzeci Zakon, Tercjarze)
św. Róża z Viterbo
św. Aniela z Foligno
bł. Aniela Salawa

św. Róża z Viterbo (1233-1252)

Róża urodziła się w Viterbo siedem lat po śmierci Franciszka, a swe krótkie życie zakończyła jeszcze przed śmiercią św. Klary. Już jako małe dziecko przejawiała skłonność do modlitwy, jako ośmiolatka wpadła w ekstazę. Przyjęła habit III Zakonu w wieku 10 lat, a gdy cesarz Fryderyk zdobył miasto w walce przeciw papieżowi, publicznie sprzeciwiła się mu i zapowiedziała mu przedwczesną śmierć. Wygnana z miasta, kontynuowała swoją krucjatę przeciw cesarzowi. W tym czasie cesarz zmarł. Mając 16 lat wróciła do Viterbo i pragnęła wstąpić do klasztoru klarysek, ale siostry odmówiły uznając ją za niezrównoważoną wizjonerkę. Przyjęła to ze spokojem i kontynuowała swe apostolstwo jako tercjarka, spalając swe młodzieńcze siły na posłudze biednym i na intensywnej modlitwie.

Zmarła mając 19 lat. Po jej śmierci na polecenie papieża Aleksandra IV ciało Róży zostało pochowane w kościele klarysek, do których za życia chciała wstąpić. Kanonizował ją papież Kalikst III w 1457 r.

św. Aniela z Foligno (1248-1309)

Pochodziła ze szlacheckiej rodziny i prowadziła swobodne i wygodne życie. Wyszła za mąż za bogatego człowieka, jednak wkrótce przyszło jej sprostać trudnym wydarzeniom. Kolejno zmarły jej dzieci, a także mąż, którego bardzo kochała. W wieku 37 lat przemieniła swoje życie, mocno angażując się w stałe rozważanie życia Jezusa. Wstąpiła do III Zakonu Franciszkańskiego i poświęciła się służbie chorym, czasem też proszono ją o rady i duchowe wsparcie. Na polecenie spowiednika spisywała swe rozmyślania i wizje. Przez świadectwo życia, zjednała sobie grono przyjaciół, którym służyła towarzyszeniem duchowym. Jej mądrość uczczono tytułem "mistrzyni teologów".

Zmarła w Foligno 1309 r. i jest pochowana w kościele braci konwentualnych w Foligno. W 1701 r. jej kult zatwierdził papież Klemens XI. W dniu 9 października 2013 r. papiez Franciszek ogłosił, że bł. Anieli przysługuje tytuł świętej – tym samym rozciągnął jej kult na cały Kościół.

bł. Aniela Salawa (1881-1922)

Urodzona 1881 roku w rodzinie o głębokim życiu religijnym, w Sieprawiu. Jako nastolatka (16 lat) udała się do Krakowa, aby służbą zarobić na swe utrzymanie. Śmierć starszej siostry, była dla Anieli doświadczeniem, przez które zwróciła się wyraźnie do Boga. Złożyła ślub czystości na ręce swego spowiednika i wstąpiła do III Zakonu Franciszkańskiego. Żyła bardzo głęboko stylem ewangelicznej prostoty. Otoczyła opieką zwłaszcza młode dziewczęta przyjeżdżające do Krakowa w poszukiwaniu pracy. Często dzieliła z nimi swój zarobek, użyczała też im schronienia, pomagała przemyśleć doświadczenia. W czasie I Wojny poświęcała się trosce o chorych i rannych. Ostatnie lata przeżyła w suterenie jednego z domów krakowskich. Mimo odwiedzin koleżanek i znajomych przeżyła okres samotności, który jednak rozświetliły głębokie przeżycia duchowe zapisane w "Dzienniczku".

Zmarła w 1922 r., w Krakowie. Beatyfikowana została przez Jana Pawła II w 1991 roku. Jej kult pielęgnowany jest przy jej grobie w Bazylice Braci Franciszkanów Konwentualnych w Krakowie.

Zobacz także: